BESSON~Bernhard F.E. BESSON: P R O J E C T 1 9 7 5 .

12,00

Author: Broos~Kees
Publisher: Haags Gemeentemuseum
Year: 1977
Artist: BESSON~Bernhard F.E.
F.E. BESSON: P R O J E C T 1 9 7 5

Prentenkabinet 49. Losbladig in transparante enveloppe. 12 fotobladen.

Totaal 14 bladen.

Tentoonstelling:

HAAGS GEMEENTEMUSEUM ??????? 13 mei / 19 juni 1977

BESSON

Deze tentoonstelling geeft in negen werkstukken een beeld van de visuele opgaven die voor de kunstenaar Besson van belang zijn. De onderwerpen zijn eenvoudig: een steen, bomen, een stuk grond. De benadering is gekompliceerd.

Het werk van Besson is fotografisch in de ruimste zin. Hij registreert meestal met foto-, film en videokamera. Op deze tentoonstelling ligt daarbij de nadruk op fotoreeksen, ‘sequenties’, die veranderingen in beeld brengen. Maar ook wanneer Besson tekeningen maakt is de vormgeving direct verwant aan typisch fotografische beeldmiddelen, zoals de tegenstelling scherp / onscherp, waarbij de onscherpte ontstaat door beweging of afstand van het object ten opzichte van het als fotolens gefixeerde oog van de tekenaar. Wat Besson bijzonder fascineert, is de verhouding tussen de realiteit en het beeld dat van die realiteit vastgelegd kan worden. In zijn fotoreeksen attaqueert hij dat probleem vanuit steeds andere invalshoeken.

In zijn fotoproject van Woudrichem en zijn bijdrage aan de 7e Parijse Bi???nnale maakte hij van die verhouding een regelrechte konfrontatie: een raam, een stuk muur, een boomstam werden beplakt met een foto ervan op ware grootte: ‘de werkelijkheid vervangen door een beeld ervan’. Het waren ingrepen die vervreemdend werkten, die een spannende visuele verwarring veroorzaakten; tegelijk kwam daarbij het verschijnsel scherp / onscherp naar voren, wanneer de gefotografeerde objecten niet in ??????n vlak lagen maar volume hadden of met een duidelijke afstand tot hun achtergrond afgebeeld waren. Het vastleggen van de realiteit, hoe illusionistisch ook, gaf meteen ook weer de begrenzingen aan, die zulke pogingen hebben. De werkelijkheid lijkt gegrepen, zij ontglipt tegelijkertijd.

Wanneer zulke begrenzingen bijvoorbeeld in het medium fotografie z???lf liggen besloten, is dat voor Besson vaak een reden om zich juist daarmee bezig te houden. In de foto ‘Twee bomen uit een rijdende trein’ is de beweging van de kamera m???t de sluitertijd oorzaak van de verstoring en vervaging van de welomschreven vorm van een van beide bomen. In die vage vorm komt dan tegelijkertijd het materi???le aspect van de fotografie (de korrel van de film) het sterkst naar voren, wat een spanning tussen beeld en materiaal oplevert. Op dezelfde wijze buit hij dan in zijn tekeningen de overeenkomstige mogelijkheid uit om binnen een soort realisme toch de materi???le kwaliteiten van papier en tekenmateriaal een sterke en zinvolle aanwezigheid te geven.

De aandacht voor de begrenzingen van de mogelijkheden tot vastleggen van de realiteit leidt ook tot reeksen foto’s waarin door variaties in sluitertijd, afstand en beweging heel subtiele verschillen binnen het beeld ontstaan. Ze worden verhevigd door alles vast te leggen binnen een heel regelmatige en precieze vormgeving en presentatie.

Vanaf het begin was Besson bezig met het vastleggen van veranderingen. Soms gevoelsmatig, zoals in zijn eerste films, soms overgelaten aan het toeval zoals in zijn project ‘(Auto-)portret’ waaraan vijf vrienden al of niet meewerkten, soms systematisch zoals in zijn series ‘Plages-Dunes-Bois’ en zijn maandelijkse zelfportretten. De tijd, die in zo’n fotoserie de veranderingen veroorzaakt, kan die zijn van het overtrekken van een wolk, die van de treinrit Amsterdam-Haarlem, maar ook een heel jaar omvatten. De uiteindelijke vormgeving kan beperkt blijven tot de twee foto’s van de ‘Steen bij vloed en bij eb’ of uitdijen tot de 12 maal 32 foto’s van ‘Project 1975’, gemaakt in Japan. De laatste serie heeft een strikt systematische aanpak en behelst de haast onmerkbaar langzame ???n de snelle veranderingen aan het aspect van mensen en dingen; het weerspiegelt de regelmaat van de seizoenen en legt het wisselende vast. De locaties zijn gevarieerd: in de stad, op een fabrieksterrein, langs een rivier, op een heuvel, in de metro. Van januari tot december. En aan het eind gekomen kunnen we dezelfde cyclus opnieuw beginnen. Zo word de tijd in beeld gebracht, gecomprimeerd en afgerond op een aandachtige en lyrische manier. De tijd lijkt werkelijk en definitief vastgelegd te zijn.

???? KEES BROOS, Haags Gemeentemuseum

???? Project 1975, Bernard F.E.Besson, Kyoto 1975, Paris 2002

Out of stock